S&Z in paardenvoer: suiker en zetmeel samen
S&Z staat voor suiker en zetmeel samen. Voerkunde telt ze op tot één cijfer, omdat beide bijdragen aan dezelfde piek in bloedsuiker en insuline. Voor gevoelige paarden is dit het belangrijkste getal om naar te kijken.
Wat S&Z is en waarom het één cijfer is
S&Z staat voor suiker en zetmeel samen. Beide zijn koolhydraten die energie leveren en beide monden uiteindelijk uit in dezelfde piek in bloedsuiker en insuline, ook al verloopt de weg ernaartoe anders. Suiker neemt het lijf direct op, zetmeel moet eerst afgebroken worden.
Voor de energiewaarde van je voer is het optellen van deze twee vaak het meest gebruikte cijfer, omdat het effect op je paard grotendeels hetzelfde is ongeacht de precieze verhouding tussen de twee.
Wat S&Z niet is: het verschil met fructaan
Fructaan hoort niet bij S&Z. Suiker, zetmeel en fructaan zijn alle drie koolhydraten, maar elk met een ander verloop in het lijf van je paard. Fructaan komt vooral voor in gras en hooi en gaat niet via de dunne darm, maar rechtstreeks naar de dikke darm waar het snel gefermenteerd wordt. Lees hierover meer in het artikel over fructaan.
Waarom de portie en het hele rantsoen meetellen
Het S&Z-gehalte per kilo voer zegt maar de helft van het verhaal. Wat telt is de totale hoeveelheid S&Z die in één keer binnenkomt: het gehalte per kilo, vermenigvuldigd met hoeveel kilo er in die portie zit.
Een voorbeeld: voer A levert 400 gram S&Z per kilo, aanbevolen portie 1 kilo per dag, dat geeft 400 gram S&Z. Voer B levert 250 gram S&Z per kilo, aanbevolen portie 2 kilo per dag, dat geeft 500 gram S&Z. Voer B heeft een lager gehalte per kilo, maar levert toch meer S&Z op. Kijk daarom bij het vergelijken altijd naar dit totaal, niet alleen naar het gehalte per kilo.
Ook je hele rantsoen telt mee, niet alleen dit voer. Ruwvoer zoals gras en hooi levert ook suiker, naast wat je paard uit krachtvoer krijgt.
Voor welke paarden dit een aandachtspunt is
Bij paarden met overgewicht, insulineresistentie of een hoefbevangenheidsverleden is het S&Z-gehalte iets om bewust bij stil te staan. Wat dat voor jouw paard betekent, bespreek je het best met je dierenarts of voedingsadviseur.
Los daarvan geldt voor ieder paard dat een grote hoeveelheid onbewerkt zetmeel in één keer kan bijdragen aan een verstoorde vertering. Dit risico hangt af van portiegrootte en het hele rantsoen, niet van één voer op zichzelf. Lees meer hierover in het artikel over zetmeel.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen S&Z en NSC?
NSC (non-structural carbohydrates) is een internationale term die suiker, zetmeel én fructaan samen omvat. S&Z is de Nederlandse term voor alleen suiker en zetmeel, zonder fructaan. Een NSC-waarde is daardoor meestal iets hoger dan de S&Z-waarde van hetzelfde voer.
Waarom telt Voerkunde suiker en zetmeel samen op?
Omdat beide uiteindelijk tot dezelfde piek in bloedsuiker en insuline leiden, ook al verloopt de weg ernaartoe verschillend. Voor de energiewaarde van je voer is het totaal daardoor het meest gebruikte cijfer.
Hoort fructaan bij S&Z?
Nee. Fructaan is ook een koolhydraat, maar wordt anders verwerkt dan suiker en zetmeel en heeft daarom een eigen verhaal. Lees meer in het artikel over fructaan.
Hoeveel S&Z mag een paard per dag?
Daar is geen vast getal voor te geven. Hoeveel S&Z passend is, hangt af van je paard, de rest van het rantsoen en de situatie waarin je paard zich bevindt. Een dierenarts of voedingsadviseur kan dit voor jouw specifieke paard beoordelen.