Vet in paardenvoer: energiedicht zonder piek in bloedsuiker
Vet is de meest geconcentreerde energiebron die in voer voorkomt. Per kilo levert het meer dan twee keer zoveel energie als suiker, zetmeel of eiwit, zonder de piek in bloedsuiker en insuline die S&Z geeft.
Wat vet is en waarom het zo energiedicht is
Vet is de meest geconcentreerde energiebron die in voer voorkomt. Per kilo levert vet meer dan twee keer zoveel energie als suiker, zetmeel of eiwit. Dat betekent dat je paard met een kleinere hoeveelheid voer toch veel energie kan binnenkrijgen. Vet telt, samen met S&Z, eiwit en vezels, mee in het totale energiecijfer van een voer. Lees meer over hoe dat totaal wordt opgebouwd in het artikel over energie.
Hoe vet verteerd wordt, en waarom er een grens zit aan hoeveel
Vet wordt verteerd in de dunne darm met behulp van gal en het enzym lipase. Gal wordt aangemaakt door de lever en breekt het vet op in kleine druppeltjes. Vervolgens breekt lipase deze druppeltjes verder af tot losse vetzuren die je paard kan opnemen.
Bij paarden is er altijd maar een beperkte hoeveelheid gal tegelijk beschikbaar. Ze hebben namelijk geen galblaas waarin normaal een voorraad gal wordt opgeslagen voor een vetrijke maaltijd. In plaats daarvan maakt de lever continu een beperkte hoeveelheid gal aan. Daardoor kan ook maar een deel van het totale dagrantsoen goed als vet verteerd worden, ongeveer 15 tot 18 procent. Dit gaat om het totaal over de hele dag, niet om een grens per voerbeurt zoals bij zetmeel.
Waarom vitamine E hierbij belangrijk is
Wanneer je paard vet verbrandt voor energie, ontstaan daarbij vanzelf stofjes die celwanden kunnen beschadigen als ze niet worden opgeruimd. Vitamine E ruimt deze stofjes op, nog voordat ze schade kunnen aanrichten. Hoe meer vet je paard verbrandt, hoe meer van deze bescherming nodig is.
Dit is vooral relevant als je zelf vet of olie toevoegt aan het rantsoen, los van het krachtvoer zelf. Reken dan op ongeveer 100 tot 125 IE extra vitamine E per 100 milliliter toegevoegde olie. IE staat voor Internationale Eenheid, een maateenheid die voor meerdere vetoplosbare vitaminen wordt gebruikt, waaronder ook vitamine A en D.
Voor welke paarden dit relevant is
Vet is vooral relevant voor paarden die extra energie nodig hebben zonder dat het S&Z-gehalte omhoog gaat: magere paarden, sportpaarden en jonge veulens. Bij deze groepen levert vet energie zonder de piek in bloedsuiker en insuline die S&Z geeft. Wat voor jouw paard de juiste hoeveelheid is, bespreek je het best met je dierenarts of voedingsadviseur.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen vet en S&Z als energiebron?
Vet levert energie zonder een piek in bloedsuiker en insuline te geven, in tegenstelling tot suiker en zetmeel. Daarom wordt vet vaak ingezet als energiebron voor paarden die extra energie nodig hebben zonder meer S&Z.
Hoeveel vet kan een paard verteren?
Ongeveer 15 tot 18 procent van het totale dagrantsoen kan als vet goed verteerd worden. Dit komt doordat paarden geen galblaas hebben en dus maar een beperkte hoeveelheid gal per keer beschikbaar hebben om vet te verwerken.
Waarom heeft extra vet invloed op de vitamine E-behoefte?
Bij het verbranden van vet ontstaan stofjes die celwanden kunnen beschadigen. Vitamine E ruimt deze op. Voeg je zelf plantaardige olie toe aan het rantsoen, reken dan op ongeveer 100 tot 125 IE extra vitamine E per 100 milliliter olie.
Voor welke paarden is extra vet in het voer geschikt?
Vooral voor magere paarden, sportpaarden en jonge veulens, die extra energie nodig hebben zonder dat het S&Z-gehalte omhooggaat.